عبد الله الأنصاري الهروي ( مترجم وشارح : اسماعيل منصورى لاريجانى )

142

منازل السائرين ( فارسى )

باب رغبة قال الله تعالى : يَدْعُونَنا رَغَباً وَ رَهَباً « 1 » . و با رغبت و بيم ما را مىخوانند . شأن نزول آيه استجابت دعاى حضرت زكريا جهت اعطاى فرزند پسر از سوى خداست . تعريف غبة : الرّغبة الى الحقّ بالحقيقة من الرّجاء ، و هو فوق الرجاء ، لأنّ الرجاء طمع يحتاج الى تحقيق ، و الرغبة سلوك على التحقيق . رغبت به سوى حق ، يكى از مدارج بالاى مقام رجاست ، چرا كه رجاء ، اميدى است كه هنوز به تحقق نرسيده است ولى رغبت حركت اميدوارانه‌اى است كه محقق شده است . رغبت نشانهء كمال رجاء است و مقام سالكانى است كه به سوى مقصد در حركتند درحالىكه رسيدن به آن را نزديك مىدانند . رجاء اميدى است كه تا حصول نتيجه راه درازى دارد ، اما سالك در مقام رغبت حركت كرده و در راه است و رسيدن به نتيجه را دور از دسترس نمىداند . اشتياق در افراد زيادى وجود دارد ولى همراهى آن را با اجتهاد در افراد كمى مىتوان سراغ گرفت . راغب به كسى مىگويند كه علاوه‌بر اشتياق اجتهاد نيز مىنمايد . « وَ إِلى رَبِّكَ فَارْغَبْ » « 2 » ويژگى رغبت ، « رهبت » است . در رهبت ، ترس نيز هست . خوف ، جوهر حيات قلب آدمى است . لذا همهء پيامبران اين دو ويژگى را دارا بودند . حضرت على عليه السّلام در توصيف آن بزرگواران مىفرمايد : و رجل يسارعون فى الخيرات « 3 » . مردانى كه در انجام نيكىها سرعت مىگيرند .

--> ( 1 ) . انبياء / 90 . ( 2 ) . انشراح / 8 . ( 3 ) . نهج البلاغه ، حكمت 91 .